ΟΙ ΗΠΑ ΚΑΙ ΤΟ "ΣΧΕΔΙΟ ΚΟΛΟΜΒΙΑ"
Το αμερικάνικο Κογκρέσο έχει παράσχει βοήθεια ύψους 1,3 δις δολαρίων στην κολομβιανή κυβέρνηση στα πλαίσια του “Σχεδίου Κολομβία” που ο υποτιθέμενος στόχος του είναι η καταστροφή των καλλιεργειών κόκας. Το 80% αυτού του ποσού προορίζεται για στρατιωτική βοήθεια, πρωτίστως για την αγορά ελικοπτέρων Huey και Black Hawk.
Υποτίθεται ότι στόχος του “Σχεδίου Κολομβία” είναι ο αεροψεκασμός των παράνομων καλλιεργειών με επικίνδυνες τοξικές ουσίες. Όμως στην πραγματικότητα, οι εκτάσεις “παράνομων” καλλιεργειών στην Κολομβία όχι μόνο δεν έχουν μειωθεί, αλλά αντίθετα έχουν αυξηθεί. Το 1999, καταστράφηκαν 16.000 εκτάρια κόκας και παπαρούνας, αλλά η έκταση αυτών των καλλιεργειών αυξήθηκε κατά 22.000 εκτάρια. Έτσι σήμερα η έκταση των καλλιεργειών κόκας και παπαρούνας περιλαμβάνει 38.000 εκτάρια γης.
Ο λόγος είναι απλός. Είναι η μόνη διέξοδος χιλιάδων αγροτών και εργατών γης. Η φιλελευθεροποίηση της οικονομίας της χώρας, υπό την καθοδήγηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, έχει σαν αποτέλεσμα την εισαγωγή των αγροτικών προϊόντων που προηγουμένως καλλιεργούνταν στην Κολομβία. Αυτό έχει προκαλέσει την καταστροφή των αγροτών. Η έκταση της γης που προοριζόταν για “νόμιμες” καλλιέργειες έχει μειωθεί κατά 1.5000.000 εκτάρια, ενώ οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντωνέχουν αυξηθεί 700%. Η Κολομβία σήμερα εισάγει καφέ, επειδή η καλλιέργεια καφέ έχει μειωθεί δραματικά. Οι αγρότες που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την καλλιέργεια καφέ, έχουν στραφεί υποχρεωτικά προς τις καλλιέργειες κόκας και παπαρούνας.
Ο πραγματικός στόχος του “Σχεδίου Κολομβία” είναι η ενδυνάμωση του ελεύθερου εμπορίου μέσω του Π.Ο.Ε., πράγμα που αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για τη διασφάλιση της συνεχιζόμενης ύπαρξης “παράνομων” καλλιεργειών. Οι αγρότες που τα χωράφια τους έχουν καταστραφεί από τους ψεκασμούς, πρέπει να επιβιώσουν. Κι έτσι πουλούν τη γη τους σε εμπόρους ναρκωτικών ή σε μεγαλογαιοκτήμονες οι οποίοι τη χρησιμοποιούν για την εκτροφή βοοειδών. Στο μεταξύ, οι αγρότες αναγκάζονται να μετακινηθούν μέσα στο δάσος της Αμαζονίας όπου είναι υποχρεωμένοι να καλλιεργούν περισσότερη κόκα απ’ ότι πριν, αφού το κόστος παραγωγής αυξάνει στα νέα εδάφη του τροπικού δάσους.
Το μόνο πράγμα που προκαλείται από τους ψεκασμούς είναι η όξυνση αυτού που πάντοτε συνέβαινε στην Κολομβία - η αφαίρεση γης από τις κοινότητες των αγροτών, των αυτόχθονων και των μαύρων και η συγκέντρωσή της στα χέρια των μεγαλογαιοκτημόνων.
Το καθεστώς βίας στην Κολομβία είναι στενά συνδεδεμένο με τη συγκέντρωση γης στα χέρια των μεγαλογαιοκτημόνων. Στη διάρκεια της περιόδου που ονομάστηκε La Violencia (1948-1958), (κατά την οποία η τότε συντηρητική κυβέρνηση επιχείρησε να εξοντώσει φιλελεύθερους, κομμουνιστές, καθώς επίσης και προτεστάντες) εκτός από μαζικές δολοφονίες που στοίχισαν 200.000 νεκρούς, σημειώθηκαν και μαζικοί εκτοπισμοί του αγροτικού πληθυσμού, και πιο συγκεκριμένα 400.000 οικογενειών, με άλλα λόγια 2 εκατομμυρίων χωρικών.
Οι εγκαταλελειμμένες γαίες των ξεριζωμένων πέρασαν στα χέρια πολλών πολιτικών gamonales. Στην κοιλάδα του ποταμού Cauca - την περιοχή με τον μεγαλύτερο αριθμό (100.000) εκτοπισμένων οικογενειών- και στην άνω Magdalena, όλα τα εδάφη πέρασαν στα χέρια μεγαλογαιοκτημόνων οι οποίοι εγκατέστησαν εκεί καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου και μεγάλης κλίμακας βαμβακοκαλλιέργειες. Για παράδειγμα, στην Tolima, η παραγωγή βαμβακιού αυξήθηκε από 4 σε 16 εκ. κιλά κατά το χρονικό διάστημα 1950-1955, κι αυτό μέσω της βίας..
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και σήμερα. Με την ένταση του καθεστώτος βίας στην Κολομβία εδώ και 17 χρόνια, υπάρχει μια επιταχυνόμενη διαδικασία συγκέντρωσης γης στα χέρια των μεγαλογαιοκτημόνων, ενώ ταυτόχρονα μειώνεται δραματικά η έκταση των καλλιεργούμενων γαιών, καθώς πολλές μεγάλες γαιοκτησίες προορίζονται περισσότερο για την εκτατική εκτροφή βοοειδών παρά για την καλλιέργεια αγροτικών προϊόντων.
Χαρακτηριστικό είναι ότι τα λατιφούντια κάλυπταν το 32% των επίσημα καταγεγραμμένων εκτάσεων το 1984, το 36% το 1988, το 43% το 1996 και το 45% το 1997.
Ο αριθμός των γαιοκτησιών που υπερβαίνουν τα 1.000 εκτάρια έχει αυξηθεί, ενώ παρατηρούνται ιδιαίτερα ψηλά ποσοστά συγκέντρωσης γης στην κοιλάδα Cauca και στο Barrancabermeja, στο κεντρικό τμήμα της Magdalena,
Σήμερα, η συγκέντρωση γης επιταχύνεται στην πολιτεία Bolivar, στην κοιλάδα της Cauca, καθώς και στις πολιτείες Quindio, Caqueta, Putumayo, Meta, Casanare και Choco. Αυτό οφείλεται στους εξής παράγοντες:
- η εξάπλωση των ένοπλων παραστρατιωτικών ομάδων, η αύξηση των σφαγών και η ένταση του πολέμου έχουν προκαλέσει την εκτόπιση πληθυσμών και αποτελούν το υπόβαθρο της διαδικασίας συγκέντρωσης της γης στα χέρια των εμπόρων ναρκωτικών, των εμπόρων βοοειδών και των κερδοσκόπων γης·
- η οικονομία του εμπορίου ναρκωτικών δημιούργησε μια καινούρια κατηγορία αγοραστών γης και μεγαλογαιοκτημόνων, κι αυτό το γεγονός προκάλεσε με τη σειρά του αύξηση των επιτοκίων, δημιουργώντας συνθήκες για την περαιτέρω εξάπλωση της κερδοσκοπίας πάνω στη γη·
- το ελεύθερο εμπόριο αύξησε την εισαγωγή τροφίμων κατά 700% και προκάλεσε δραστική μείωση των καλλιεργούμενων γαιών, ιδίως σε ο,τι αφορά τα δημητριακά. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Κολομβία, που ήταν άλλοτε ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς καφέ στον κόσμο, σήμερα εισάγει καφέ!
Όλοι αυτοί οι παράγοντες προκαλούν ένα μαζικό κύμα φυγής αγροτών και εργατών γης, πολλοί εκ των οποίων στρέφονται στην καλλιέργεια κόκας και παπαρούνας σε ζώνες εποικισμού.
Η αργή διαδικασία του αγροτικού εκσυγχρονισμού της χώρας δεν έχει προκαλέσει μείωση του αγροτικού πληθυσμού με απόλυτους όρους. Αν και ο αγροτικός πληθυσμός έχει μειωθεί με σχετικούς όρους, εξακολουθεί να αυξάνεται με απόλυτους όρους από 6 εκ. ανθρώπους το 1938 σε 12 εκ. ανθρώπους σήμερα. Το ίδιο συμβαίνει και με τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό στον αγροτικό τομέα. Από 1,9 εκ. άνθρωποι το 1938, αυξήθηκε σε 2,7 εκ. το 1993. Ακόμα περισσότερο, οι “ανεξάρτητοι” εργαζόμενοι στην ύπαιθρο (αγρότες ή κτηνοτρόφοι) αυξήθηκαν από 600.000 το 1938 σε 700.000 το 1964 και σε 800.000 το 1993.
Διάφοροι οικονομολόγοι έχουν υποστηρίξει ότι η ανάπτυξη της χώρας απαιτεί το τέλος των μικρών αγροτικών καλλιεργειών, όπως για παράδειγμα ο Lauchlin Currie, σύμβουλος τεσσάρων προέδρων της Κολομβίας, συμπεριλαμβανομένου και του πατέρα του σημερινού προέδρου Pastrana. Η αντίληψη του Lauchlin Currie έχει διαποτίσει τα επίσημα σχέδια της Κολομβίας επί 50 χρόνια. Ο Currie θεωρούσε την εξάλειψη της οικονομίας των χωρικών ως ιστορική αποστολή. “Υπάρχει υπερβολικά μεγάλος αριθμός ανθρώπων που ασχολούνται με τη γεωργία”, έγραφε, και η σημερινή κυβέρνηση το επαναλαμβάνει. Ο Currie υποστήριζε ότι “η βία και οι απαγωγές, καθώς επίσης και ο ανταγωνισμός των πρωτόγονων μορφών αγροτικής παραγωγής αποτελούν τα σοβαρότερα εμπόδια για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας”. Έτσι σχεδίαζε να εξαφανίσει τους “ανεπαρκείς παραδοσιακούς αγρότες” που καλλιεργούν “περιθωριακές γαίες αντιοικονομικού μεγέθους” και να εξαλείψει τον “ανεξέλεγκτο ανταγωνισμό” τους.
Ένα από τα αποτέλεσματα της λεγόμενης ανοιχτής οικονομίας είναι και η παγκοσμιοποίηση του αγροτικού προβλήματος. Ο Lauchlin Currie γνώριζε ότι θα ερχόταν η στιγμή που η υψηλή αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγικότητα των ΗΠΑ, της Ευρώπης και των θυλάκων τους στη χώρα θα ερχόταν σε σύγκρουση με τις τοπικές οικονομίες των χωρικών. Και πολύ σύντομα αυτό το αποτέλεσμα δεν θα πρέπει να θεωρείται πλέον ως μη αναμενόμενο.
Η αγροτιά όχι μόνο αντιμετωπίζει προβλήματα με το “γαιοκτητικό σύστημα”, αλλά επιπλέον αποτελεί εμπόδιο για την εξάπλωση του πολυεθνικού κεφαλαίου και την επιβολή του μοντέλου παγκοσμιοποίησης που αυτό προωθεί. Έτσι σκοπός του πολυεθνικού κεφαλαίου και της παγκοσμιοποίησης είναι η “εκκαθάριση” των εδαφών από τους “αναποτελεσματικούς και μη βιώσιμους πληθυσμούς”, ένας σκοπός που επιχειρείται να επιτευχθεί μέσω του πολέμου. Φαίνεται πως ήρθε η στιγμή για την καταστροφή της οικονομίας των χωρικών. Η "ανοιχτή οικονομία" και το καθεστώς βίας με τον εκτοπισμό 1,8 εκατομμυρίου ανθρώπων, προαναγγέλλει κάτι τέτοιο.
Η ανάπτυξη των τομέων πετρελαίου, ορυχείων, ηλεκτρικής ενέργειας και κατασκευής αυτοκινητόδρομων διώχνει τους ανθρώπους από τη γη τους, οδηγώντας σε μια αγροτική αντι-μεταρρύθμιση. Όλα τα μέσα χρησιμοποιούνται προκειμένου να διωχτούν οι κοινότητες των αγροτών, των αυτόχθονων και των αφρο-κολομβιανών που ζουν γύρω από τις περιοχές που προορίζονται είτε για την εφαρμογή γιγαντιαίων σχεδίων οικονομικής ανάπτυξης, είτε για την πραγματοποίηση βιο-γενετικών πειραματικών καλλιεργειών σε διάφορα σημεία της χώρας. Για παράδειγμα, αυτή τη στιγμή, η Occidental Petroleum διώχνει το λαό των U’wa από τη γη του.
Όπως θα έλεγε και ο Lauchlin Currie “ο πόλεμος αντικατέστησε ένα σχεδιασμένο πρόγραμμα επιταχυνόμενης κινητικότητας... όχι μέσω των φυσικών οικονομικών δυνάμεων, αλλά μέσω ενός προγράμματος σύγκρουσης”. (...)
Αυτή είναι η Κοινωνική Γενοκτονία από την οποία υποφέρει η Κολομβία: ολόκληροι πληθυσμοί εκτοπίζονται από τον πόλεμο και αυτός ο πόλεμος γίνεται κυρίως με στόχο να τους εκτοπίσει.
Ο εκτοπισμός αγροτών, Ινδιάνων και Αφρο-Κολομβιανών που συμβαίνει σήμερα είναι μια τεράστια κοινωνική γενοκτονία. Μόνο τον περασμένο χρόνο έγιναν 425 σφαγές. Αυτή τη χρονιά, για παράδειγμα, η περιοχή που βρίσκεται κοντά στις εγκαταστάσεις της πετρελαϊκής εταιρείας Chevron στην ακτή τις Καραϊβικής, “εκκαθαρίστηκε” από τις κοινότητες αγροτών και Αφρο-Κολομβιανών που κατοικούσαν εκεί. Το 1999, οι μισοί συνδικαλιστές που δολοφονήθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο ήταν Κολομβιανοί. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 1987 μέχρι σήμερα, έχουν δολοφονηθεί πέντε υποψήφιοι για την προεδρία της χώρας καθώς και 3.500 ακτιβιστές της αντιπολίτευσης... Ο Κολομβιανός ιερέας Javier Giraldo αποκαλεί το καθεστώς της χώρας “Γενοκτονική Δημοκρατία” και ο Ουρουγουανός συγγραφέας Eduardo Galeano “Δημο-κτατορία”, ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ και το Κονγκρέσο το θεωρούν ως “την αρχαιότερη δημοκρατία της Λατινικής Αμερικής”.
Όμως για ποιο λόγο οι αρχές των ΗΠΑ υποστηρίζουν το "Σχέδιο Κολομβία"; Προφανώς οι στόχοι του είναι πολύ ευρύτεροι από την πώληση ελικοπτέρων. Ο πρωταρχικός στόχος είναι το πετρέλαιο, οι τιμές του οποίου βρίσκονται σε ανοδική πορεία στην παγκόσμια αγορά.
Από το 1999, η Κολομβία έχει αυξήσει τα συμβόλαιά της με τις αμερικάνικες, καναδικές και βρετανικές εταιρείες πετρελαίου Occidental Petroleum, BP-Amoco, Chevron-Texaco, Shell, Exxon, Canadian Oxy, Talisman και Alberta Energy. Η βασική περιοχή που αποτελεί στόχο του "Σχεδίου Κολομβία", στο Putumayo, έχει παραδοθεί εκατοστό προς εκατοστό στις πετρελαϊκές εταιρείες.
Τον Οκτώβρη του 1999, ο κολομβιανός πρόεδρος Αντρές Παστράνα συναντήθηκε στο Χιούστον με στελέχη μεγάλων εταιρειών πετρελαίου και ηλεκτρικής ενέργειας και με τον τότε κυβερνήτη Τζωρτζ Μπους, υποσχόμενος μεγάλες παραχωρήσεις γης για την πραγματοποίηση ερευνών για την άντληση πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και την ιδιωτικοποίηση των ηλεκτρικών εταιρειών, ορισμένες από τις οποίες ανήκουν ήδη στην Reliant Energy.
Επιπλέον, η Occidental Petroleum (Oxy), της οποίας οι περισσότερες μετοχές ανήκουν στην οικογένεια του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ Αλ Γκορ, άσκησε πιέσεις στο Κογκρέσο στην κατεύθυνση υποστήριξης του "Σχεδίου Κολομβία". Η Oxy διώχνει το λαό των U’wa από την προγονική γη του στη Βορειοανατολική Κολομβία προκειμένου να διεξάγει εκεί πετρελαϊκές έρευνες. Αυτή η περιοχή στρατιωτικοποιήθηκε από την πρώτη μέρα εφαρμογής του "Σχεδίου Κολομβία", με στόχο τη διασφάλιση της απαλλοτρίωσης της γης και της απαξίωσης των τίτλων γαιοκτησίας και των συνταγματικών δικαιωμάτων των U’wa.
Η Canadian Oxy έχει συνυπογράψει το μεγαλύτερο συμβόλαιο για την εξόρυξη πετρελαίου στην ιστορία της Κολομβίας, κι αυτό στην περιοχή Sumapaz, κοντά στη Μπογκοτά, μια περιοχή που κηρύχτηκε "πολεμική ζώνη" ήδη από την πρώτη εβδομάδα εφαρμογής του "Σχεδίου Κολομβία". Επίσης η ίδια εταιρεία έχει υπογράψει συμβόλαιο για την περιοχή του Putumayo.
Στη διάρκεια της συζήτησης του Σχεδίου Κολομβία στο αμερικάνικο Κογκρέσο, οι γερουσιαστές Dewine, Grasseley και Coverdell πίεσαν στην κατεύθυνσης ψήφισης του σχεδίου, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις πετρελαϊκές επενδύσεις. Τον Απρίλη του 2000, σε ένα άρθρο του στην Ουάσινγκτον Ποστ, ο Coverdell έγραφε ότι η ανάγκη προστασίας των πετρελαϊκών συμφερόντων στη Βενεζουέλα ...δικαιολογεί την επέμβαση των ΗΠΑ στην Κολομβία!
Όταν η βενεζουελανή κυβέρνηση του Ουγκο Τσάβεζ ζήτησε από τον OPEC τη ρύθμιση της αγοράς πετρελαίου προς όφελος των χωρών-εξαγωγέων, σε συνδυασμό μάλιστα με τις επισκέψεις του Τσάβεζ στο Ιράκ και την Κούβα, προκάλεσε τη δυσαρέσκεια της Ουάσινγκτον και των πετρελαϊκών συμφερόντων. Στις 17 Οκτώβρη 199, ο κολομβιανός τύπος άρχισε να βρίθει αναφορών για υποτιθέμενα συνοριακά επεισόδια και στρατιωτικές επιθέσεις από τη Βενεζουέλα. Αυτή η καμπάνια του τύπου προετοιμάζει την κοινή γνώμη για μια ενδεχόμενη σύγκρουση Κολομβίας-Βενεζουέλας που θα μετέτρεπε την αμερικάνικη επέμβαση στην Κολομβία σε μια φιλική επέμβαση στρεφόμενη ενάντια στη Βενεζουέλα.
Ο αντιπρόεδρος της Oxy, Lerry Mariage, ζήτησε την εφαρμογή του "Σχεδίου Κολομβία" στα σύνορα με τη Βενεζουέλα, στην περιοχή που καλύπτει το συμβόλαιο της Oxy -τα εδάφη των U’wa- και στο Catatumbo, που είναι η περιοχή ενός νέου συμβολαίου της BP-Amoco και που την “εκκαθάρισή” της έχουν αναλάβει οι παραστρατιωτικοί.
Αλλά και το γειτονικό Εκουαδόρ απειλείται από το "σχέδιο Κολομβία". Οι ΗΠΑ κατασκευάζουν εκεί τη στρατιωτική βάση της Μάντα, η οποία μαζί με μια άλλη αμερικάνικη βάση στις Ολλανδικές Αντίλλες, θα εκπληρώνει το ρόλο που εκπλήρωναν μέχρι πρόσφατα οι βάσεις στον Παναμά. Το Εκουαδόρ, όπως και η Κολομβία, είναι ένας μεγάλος παραγωγός πετρελαίου και ιθαγενικό κίνημα που έχει αναπτυχθεί σε αυτή τη χώρα αποτελεί κίνδυνο για τα σχέδια των πολυεθνικών.
Το "σχέδιο Κολομβία" είναι μια σπίθα που μπορεί να ανάψει τη φωτιά ενός ευρύτερου πολέμου στη Νότια Αμερική...